{"id":18778,"date":"2025-07-06T15:53:35","date_gmt":"2025-07-06T15:53:35","guid":{"rendered":"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/?p=18778"},"modified":"2025-07-06T16:03:38","modified_gmt":"2025-07-06T16:03:38","slug":"ingestion-de-causticos-y-endoscopia-cuando-podemos-realmente-ayudar-en-el-cuadro-agudo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/temas-generales\/ingestion-de-causticos-y-endoscopia-cuando-podemos-realmente-ayudar-en-el-cuadro-agudo\/","title":{"rendered":"Ingesti\u00f3n de c\u00e1usticos y endoscopia: \u00bfcu\u00e1ndo podemos realmente ayudar en el cuadro agudo?"},"content":{"rendered":"<p>La ingesti\u00f3n de c\u00e1usticos representa un problema relevante tanto por los da\u00f1os agudos como cr\u00f3nicos, involucrando a pacientes de todas las edades. En la poblaci\u00f3n pedi\u00e1trica est\u00e1 habitualmente asociada a la ingesti\u00f3n accidental principalmente de productos de limpieza almacenados de forma incorrecta y reutilizaci\u00f3n de envases. En otras edades, los intentos de suicidio a trav\u00e9s de la ingesti\u00f3n intencional de c\u00e1usticos son una causa relevante, si no la m\u00e1s frecuente y grave.<\/p>\n<p>Los agentes c\u00e1usticos pueden ser \u00e1cidos (\u00e1cido muri\u00e1tico, \u00e1cido sulf\u00farico, \u00e1cido f\u00f3rmico &#8211; &#8220;formol&#8221;) o \u00e1lcalis (bases), de los cuales los principales representantes en nuestro medio son el hipoclorito de sodio (lej\u00eda) y el hidr\u00f3xido de sodio (soda c\u00e1ustica). El potencial de da\u00f1o relevante est\u00e1 asociado a dos factores principales, el pH del producto (mayor riesgo con pH &lt;2 o &gt;11) y el volumen ingerido.<\/p>\n<p>La ingesti\u00f3n de c\u00e1usticos alcalinos est\u00e1 asociada a da\u00f1o por necrosis por licuefacci\u00f3n donde hay saponificaci\u00f3n de los l\u00edpidos, desnaturalizaci\u00f3n de prote\u00ednas y trombosis capilar con potencial de da\u00f1os m\u00e1s profundos y perforaci\u00f3n. El da\u00f1o secundario a la ingesti\u00f3n de \u00e1cidos est\u00e1 asociado a su vez a la necrosis por coagulaci\u00f3n. Hay una evoluci\u00f3n natural en el proceso de da\u00f1o y cicatrizaci\u00f3n de la mucosa que puede ser dividido en tres fases principales:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Fase aguda (hasta 10 d\u00edas)<\/strong> \u2013 necrosis aguda (licuefacci\u00f3n o coagulaci\u00f3n), trombosis y activaci\u00f3n de cascada inflamatoria; inicio de la deposici\u00f3n de col\u00e1geno y reepitelizaci\u00f3n.<\/li>\n<li><strong>Fase sub-aguda (10 d\u00edas \u2013 6 a 8 semanas)<\/strong> \u2013 mayor actividad de los mecanismos de reparaci\u00f3n, aumento de col\u00e1geno y reepitelizaci\u00f3n lo que puede conferir mejora sintom\u00e1tica inicial, con potencial de retorno a la dieta oral. Considerada una fase &#8220;traicionera&#8221; pues los s\u00edntomas mejoran mientras el es\u00f3fago se reepiteliza y forma posibles estenosis.<\/li>\n<li><strong>Fase cr\u00f3nica (&gt;6 a 8 semanas)<\/strong> \u2013 fase de cicatrizaci\u00f3n y estenosis. Hay recrudecimiento de s\u00edntomas de odinofagia, disfagia y v\u00f3mitos por el establecimiento de estenosis cicatriciales en el es\u00f3fago.<\/li>\n<\/ul>\n<h2 id=\"h-manejo-inicial\" class=\"wp-block-heading\"><strong>Manejo inicial<\/strong><\/h2>\n<p>El manejo inicial busca ofrecer soporte, con evaluaci\u00f3n de posibles da\u00f1os a las v\u00edas a\u00e9reas, hidrataci\u00f3n, dieta cero y realizaci\u00f3n de ex\u00e1menes complementarios. Los laboratorios incluyen hemograma, urea, creatinina, enzimas hep\u00e1ticas, mientras que los ex\u00e1menes de imagen pueden incluir radiograf\u00eda simple (evaluar neumoperitoneo, neumot\u00f3rax o neumomediastino) y endoscopia. La tomograf\u00eda tiene capacidad de evaluar la profundidad del da\u00f1o al tracto digestivo (no evaluada por la endoscopia), siendo utilizada en diversos centros, sin embargo no es utilizada rutinariamente en nuestro medio.<\/p>\n<h2 id=\"h-endoscopia\" class=\"wp-block-heading\"><strong>Endoscopia<\/strong><\/h2>\n<p>La endoscopia digestiva alta tiene un papel importante en el tratamiento de los pacientes con ingesti\u00f3n c\u00e1ustica a trav\u00e9s de la clasificaci\u00f3n de las lesiones y consecuente identificaci\u00f3n del grupo de pacientes con mayor riesgo para desarrollo de estenosis, los cuales deben ser incluidos en un programa de dilataci\u00f3n. La clasificaci\u00f3n utilizada es la <strong>Clasificaci\u00f3n de Zargar<\/strong>, siendo bastante simple:<\/p>\n<ul class=\"has-pale-ocean-gradient-background has-background\">\n<li><em>Grado 1<\/em> \u2013 edema y enantema;<\/li>\n<li><em>Grado 2a<\/em> \u2013 Friabilidad, erosiones, eritema, exudado inflamatorio difuso;<\/li>\n<li><em>Grado 2b<\/em> \u2013 \u00falceras superficiales o profundas, confluentes o no;<\/li>\n<li><em>Grado 3a<\/em> \u2013 \u00e1reas de necrosis;<\/li>\n<li><em>Grado 3b<\/em> \u2013 necrosis extensa.<\/li>\n<\/ul>\n<p>La endoscopia debe ser realizada lo antes posible, preferentemente en las primeras 24h de la ingesta y como m\u00e1ximo hasta 48h despu\u00e9s. Despu\u00e9s de ese per\u00edodo, el riesgo de agravamiento de lesiones es mayor y la endoscopia debe ser suspendida, pudiendo ser realizada despu\u00e9s de 3 semanas de la ingesti\u00f3n, momento donde pueden ser iniciadas las sesiones de dilataci\u00f3n en los pacientes de riesgo para desarrollo de estenosis (Zargar 2b o 3). Algunos estudios sugieren la realizaci\u00f3n de estudio contrastado para confirmar la presencia de estenosis antes de la dilataci\u00f3n, lo que tambi\u00e9n puede ser realizado en los pacientes que no consiguieron hacer endoscopia en las primeras 48h. La presencia de necrosis esof\u00e1gica puede estar asociada a perforaci\u00f3n siendo importante evaluar la profundidad de la lesi\u00f3n con tomograf\u00eda. Cuadros de necrosis extensa habitualmente son quir\u00fargicos.<\/p>\n<p>Es importante considerar que la ingesti\u00f3n de c\u00e1usticos puede desencadenar una serie de alteraciones sist\u00e9micas como acidosis metab\u00f3lica, trastornos electrol\u00edticos, insuficiencia renal y tambi\u00e9n da\u00f1os (o hiperactividad) de las v\u00edas a\u00e9reas (principalmente los m\u00e1s vol\u00e1tiles) requiriendo cuidado adicional en la sedaci\u00f3n de estos pacientes.<\/p>\n<h2 id=\"h-mensajes-principales\" class=\"wp-block-heading\"><strong>Mensajes principales:<\/strong><\/h2>\n<ul class=\"has-normal-font-size\">\n<li>La endoscopia debe ser realizada precozmente (m\u00e1ximo 48h);<\/li>\n<li>No inducir v\u00f3mitos por el riesgo de reflujo al es\u00f3fago y agravamiento de los da\u00f1os;<\/li>\n<li>Zargar 1 y 2a \u2013 bajo riesgo de desarrollo de estenosis;<\/li>\n<li>Zargar 3a y 3b \u2013 riesgo de perforaci\u00f3n;<\/li>\n<li>Riesgo aumentado de estenosis y perforaci\u00f3n \u2013 pH &lt;2 o &gt;11;<\/li>\n<li>Da\u00f1os a las v\u00edas a\u00e9reas con c\u00e1usticos vol\u00e1tiles;<\/li>\n<\/ul>\n<p>Es importante evaluar que en muchas ocasiones no tenemos informaci\u00f3n fidedigna relacionada al producto ingerido por diversos motivos:<\/p>\n<ul class=\"has-normal-font-size\">\n<li>Ni\u00f1os o responsables pueden desconocer el producto ingerido o no dar informaci\u00f3n verdadera por temor a posibles repercusiones;<\/li>\n<li>Pacientes con intento de suicidio est\u00e1n atravesando un momento de gran pesar e inestabilidad emocional, desconocida por el emergencista y pueden maximizar o minimizar datos relevantes;<\/li>\n<li>Productos formulados, manipulados, diluidos pueden contener sustancias desconocidas o causar reacciones qu\u00edmicas inciertas;<\/li>\n<li>Ingesti\u00f3n de productos c\u00e1usticos en ambientes de trabajo, escuelas, guarder\u00edas, granjas, casa de terceros etc \u2013 el temor a repercusiones negativas y responsabilizaci\u00f3n por da\u00f1os pueden influir en empleados y familiares.<\/li>\n<\/ul>\n<h2 id=\"h-referencias\" class=\"wp-block-heading\"><strong>Referencias<\/strong><\/h2>\n<ol>\n<li>Methasate A, Lohsiriwat V. Role of endoscopy in caustic injury of the esophagus. World J Gastrointest Endosc. 2018 Oct 16;10(10):274-282. doi: 10.4253\/wjge.v10.i10.274. PMID: 30364838; PMCID: PMC6198306.<\/li>\n<li>ASGE Standards of Practice Committee, Lightdale JR, Acosta R, Shergill AK, Chandrasekhara V, Chathadi K, Early D, Evans JA, Fanelli RD, Fisher DA, Fonkalsrud L, Hwang JH, Kashab M, Muthusamy VR, Pasha S, Saltzman JR, Cash BD; American Society for Gastrointestinal Endoscopy. Modifications in endoscopic practice for pediatric patients. Gastrointest Endosc. 2014<\/li>\n<li>Chirica M, Kelly MD, Siboni S, Aiolfi A, Riva CG, Asti E, Ferrari D, Lepp\u00e4niemi A, Ten Broek RPG, Brichon PY, Kluger Y, Fraga GP, Frey G, Andreollo NA, Coccolini F, Frattini C, Moore EE, Chiara O, Di Saverio S, Sartelli M, Weber D, Ansaloni L, Biffl W, Corte H, Wani I, Baiocchi G, Cattan P, Catena F, Bonavina L. Esophageal emergencies: WSES guidelines. World J Emerg Surg. 2019<\/li>\n<li>Tosca J, Villagrasa R, Sanahuja A, Sanchez A, Trejo GA, Herreros B, Pascual I, Mas P, Pe\u00f1a A, Minguez M. Caustic ingestion: development and validation of a prognostic score. Endoscopy. 2021 Aug;53(8):784-791. doi: 10.1055\/a-1297-0333. Epub 2021 Jan 18. PMID: 33096569.<\/li>\n<\/ol>\n<h2 id=\"h-como-citar-este-artigo\" class=\"wp-block-heading\"><strong>C\u00f3mo citar este art\u00edculo<\/strong><\/h2>\n<p class=\"has-very-light-gray-to-cyan-bluish-gray-gradient-background has-background\">Ferreira F; Penaloza CSQ; Gamarra ACQ. Ingesti\u00f3n de c\u00e1usticos y endoscopia \u2013 \u00bfcu\u00e1ndo realmente podemos ayudar en el cuadro agudo? Endoscopia Terap\u00e9utica 2025. Disponible en: <a href=\"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/temas-generales\/ingestion-de-causticos-y-endoscopia-cuando-podemos-realmente-ayudar-en-el-cuadro-agudo\/\">https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/temas-generales\/ingestion-de-causticos-y-endoscopia-cuando-podemos-realmente-ayudar-en-el-cuadro-agudo\/<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>La ingesti\u00f3n de c\u00e1usticos representa un problema relevante tanto por los da\u00f1os agudos como&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1897,"featured_media":18768,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[151],"tags":[],"ano":[750],"tipo":[],"volume":[147],"class_list":["post-18778","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-temas-generales","ano-750","volume-volumen-ii"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.2 (Yoast SEO v27.3) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Ingesti\u00f3n de c\u00e1usticos y endoscopia: \u00bfcu\u00e1ndo podemos realmente ayudar en el cuadro agudo? &#8226; Endoscopia Terapeutica<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/temas-generales\/ingestion-de-causticos-y-endoscopia-cuando-podemos-realmente-ayudar-en-el-cuadro-agudo\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"es_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ingesti\u00f3n de c\u00e1usticos y endoscopia: \u00bfcu\u00e1ndo podemos realmente ayudar en el cuadro agudo?\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"La ingesti\u00f3n de c\u00e1usticos representa un problema relevante tanto por los da\u00f1os agudos como cr\u00f3nicos, involucrando a pacientes de todas las edades. En la\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/temas-generales\/ingestion-de-causticos-y-endoscopia-cuando-podemos-realmente-ayudar-en-el-cuadro-agudo\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Endoscopia Terapeutica\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/endoscopiaterapeuticaes\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-07-06T15:53:35+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-07-06T16:03:38+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/esofcaustica1.jpg?v=1706377574\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"813\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"656\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Fl\u00e1vio Ferreira,&nbsp;Cesar Saul Quevedo Penaloza&nbsp;e&nbsp;Andrea Catherine Quiroz Gamarra\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Fl\u00e1vio Ferreira,&nbsp;Cesar Saul Quevedo Penaloza&nbsp;e&nbsp;Andrea Catherine Quiroz Gamarra\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tiempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"5 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/endoscopiaterapeutica.net\\\/es\\\/temas-generales\\\/ingestion-de-causticos-y-endoscopia-cuando-podemos-realmente-ayudar-en-el-cuadro-agudo\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/endoscopiaterapeutica.net\\\/es\\\/temas-generales\\\/ingestion-de-causticos-y-endoscopia-cuando-podemos-realmente-ayudar-en-el-cuadro-agudo\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Fl\u00e1vio Ferreira,&nbsp;Cesar Saul Quevedo Penaloza&nbsp;e&nbsp;Andrea Catherine Quiroz Gamarra\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/endoscopiaterapeutica.net\\\/es\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/d9ab3e63e3ccc556152adb2339a11034\"},\"headline\":\"Ingesti\u00f3n de c\u00e1usticos y endoscopia: \u00bfcu\u00e1ndo podemos realmente ayudar en el cuadro agudo?\",\"datePublished\":\"2025-07-06T15:53:35+00:00\",\"dateModified\":\"2025-07-06T16:03:38+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/endoscopiaterapeutica.net\\\/es\\\/temas-generales\\\/ingestion-de-causticos-y-endoscopia-cuando-podemos-realmente-ayudar-en-el-cuadro-agudo\\\/\"},\"wordCount\":1190,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/endoscopiaterapeutica.net\\\/es\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/endoscopiaterapeutica.net\\\/es\\\/temas-generales\\\/ingestion-de-causticos-y-endoscopia-cuando-podemos-realmente-ayudar-en-el-cuadro-agudo\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/endoscopiaterapeutica.net\\\/es\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/01\\\/esofcaustica1.jpg?v=1706377574\",\"articleSection\":[\"Temas generales\"],\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/endoscopiaterapeutica.net\\\/es\\\/temas-generales\\\/ingestion-de-causticos-y-endoscopia-cuando-podemos-realmente-ayudar-en-el-cuadro-agudo\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/endoscopiaterapeutica.net\\\/es\\\/temas-generales\\\/ingestion-de-causticos-y-endoscopia-cuando-podemos-realmente-ayudar-en-el-cuadro-agudo\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/endoscopiaterapeutica.net\\\/es\\\/temas-generales\\\/ingestion-de-causticos-y-endoscopia-cuando-podemos-realmente-ayudar-en-el-cuadro-agudo\\\/\",\"name\":\"Ingesti\u00f3n de c\u00e1usticos y endoscopia: \u00bfcu\u00e1ndo podemos realmente ayudar en el cuadro agudo? &#8226; Endoscopia Terapeutica\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/endoscopiaterapeutica.net\\\/es\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/endoscopiaterapeutica.net\\\/es\\\/temas-generales\\\/ingestion-de-causticos-y-endoscopia-cuando-podemos-realmente-ayudar-en-el-cuadro-agudo\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/endoscopiaterapeutica.net\\\/es\\\/temas-generales\\\/ingestion-de-causticos-y-endoscopia-cuando-podemos-realmente-ayudar-en-el-cuadro-agudo\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/endoscopiaterapeutica.net\\\/es\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/01\\\/esofcaustica1.jpg?v=1706377574\",\"datePublished\":\"2025-07-06T15:53:35+00:00\",\"dateModified\":\"2025-07-06T16:03:38+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/endoscopiaterapeutica.net\\\/es\\\/temas-generales\\\/ingestion-de-causticos-y-endoscopia-cuando-podemos-realmente-ayudar-en-el-cuadro-agudo\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/endoscopiaterapeutica.net\\\/es\\\/temas-generales\\\/ingestion-de-causticos-y-endoscopia-cuando-podemos-realmente-ayudar-en-el-cuadro-agudo\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/endoscopiaterapeutica.net\\\/es\\\/temas-generales\\\/ingestion-de-causticos-y-endoscopia-cuando-podemos-realmente-ayudar-en-el-cuadro-agudo\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/endoscopiaterapeutica.net\\\/es\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/01\\\/esofcaustica1.jpg?v=1706377574\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/endoscopiaterapeutica.net\\\/es\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/01\\\/esofcaustica1.jpg?v=1706377574\",\"width\":813,\"height\":656},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/endoscopiaterapeutica.net\\\/es\\\/temas-generales\\\/ingestion-de-causticos-y-endoscopia-cuando-podemos-realmente-ayudar-en-el-cuadro-agudo\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/endoscopiaterapeutica.net\\\/es\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Ingesti\u00f3n de c\u00e1usticos y endoscopia: \u00bfcu\u00e1ndo podemos realmente ayudar en el cuadro agudo?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/endoscopiaterapeutica.net\\\/es\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/endoscopiaterapeutica.net\\\/es\\\/\",\"name\":\"Endoscopia Terapeutica\",\"description\":\"Uniendo conocimiento acad\u00e9mico con habilidad cl\u00ednica, Endoscopia Terap\u00eautica es tu gu\u00eda para el progreso en endoscopia digestiva. Educa y enriquece tu pr\u00e1ctica con nosotros.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/endoscopiaterapeutica.net\\\/es\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/endoscopiaterapeutica.net\\\/es\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/endoscopiaterapeutica.net\\\/es\\\/#organization\",\"name\":\"Endoscopia Terapeutica\",\"url\":\"https:\\\/\\\/endoscopiaterapeutica.net\\\/es\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/endoscopiaterapeutica.net\\\/es\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/endoscopiaterapeutica.net\\\/es\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/09\\\/endter.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/endoscopiaterapeutica.net\\\/es\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/09\\\/endter.jpg\",\"width\":720,\"height\":721,\"caption\":\"Endoscopia Terapeutica\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/endoscopiaterapeutica.net\\\/es\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/endoscopiaterapeuticaes\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/endoscopia_terapeutica\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/@endoscopyonline\"]},[{\"@type\":[\"Person\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/endoscopiaterapeutica.net\\\/es\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/d9ab3e63e3ccc556152adb2339a11034\",\"name\":\"Fl\u00e1vio Ferreira\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/65ae2a8f90d1332d7bf22db3b8ff8589a7907f8a93ffb15498225c80f301bc01?s=96&d=mm&r=g\",\"inLanguage\":\"es_ES\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/65ae2a8f90d1332d7bf22db3b8ff8589a7907f8a93ffb15498225c80f301bc01?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Fl\u00e1vio Ferreira\"}},{\"@type\":[\"Person\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/endoscopiaterapeutica.net\\\/es\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/d9ab3e63e3ccc556152adb2339a11034\",\"name\":\"Cesar Saul Quevedo Penaloza\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/65ae2a8f90d1332d7bf22db3b8ff8589a7907f8a93ffb15498225c80f301bc01?s=96&d=mm&r=g\",\"inLanguage\":\"es_ES\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/02536512895ed614d900e1a771cfd3250f989865166a8271402e57907574c10f?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Cesar Saul Quevedo Penaloza\"}},{\"@type\":[\"Person\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/endoscopiaterapeutica.net\\\/es\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/d9ab3e63e3ccc556152adb2339a11034\",\"name\":\"Andrea Catherine Quiroz Gamarra\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/65ae2a8f90d1332d7bf22db3b8ff8589a7907f8a93ffb15498225c80f301bc01?s=96&d=mm&r=g\",\"inLanguage\":\"es_ES\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/c04c6fb5a8d3d4e08f2f2d6557010b7fd76230fb2185be422b95e0862f17e473?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Andrea Catherine Quiroz Gamarra\"}}]]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ingesti\u00f3n de c\u00e1usticos y endoscopia: \u00bfcu\u00e1ndo podemos realmente ayudar en el cuadro agudo? &#8226; Endoscopia Terapeutica","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/temas-generales\/ingestion-de-causticos-y-endoscopia-cuando-podemos-realmente-ayudar-en-el-cuadro-agudo\/","og_locale":"es_ES","og_type":"article","og_title":"Ingesti\u00f3n de c\u00e1usticos y endoscopia: \u00bfcu\u00e1ndo podemos realmente ayudar en el cuadro agudo?","og_description":"La ingesti\u00f3n de c\u00e1usticos representa un problema relevante tanto por los da\u00f1os agudos como cr\u00f3nicos, involucrando a pacientes de todas las edades. En la","og_url":"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/temas-generales\/ingestion-de-causticos-y-endoscopia-cuando-podemos-realmente-ayudar-en-el-cuadro-agudo\/","og_site_name":"Endoscopia Terapeutica","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/endoscopiaterapeuticaes","article_published_time":"2025-07-06T15:53:35+00:00","article_modified_time":"2025-07-06T16:03:38+00:00","og_image":[{"width":813,"height":656,"url":"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/esofcaustica1.jpg?v=1706377574","type":"image\/jpeg"}],"author":"Fl\u00e1vio Ferreira,&nbsp;Cesar Saul Quevedo Penaloza&nbsp;e&nbsp;Andrea Catherine Quiroz Gamarra","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Escrito por":"Fl\u00e1vio Ferreira,&nbsp;Cesar Saul Quevedo Penaloza&nbsp;e&nbsp;Andrea Catherine Quiroz Gamarra","Tiempo de lectura":"5 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/temas-generales\/ingestion-de-causticos-y-endoscopia-cuando-podemos-realmente-ayudar-en-el-cuadro-agudo\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/temas-generales\/ingestion-de-causticos-y-endoscopia-cuando-podemos-realmente-ayudar-en-el-cuadro-agudo\/"},"author":{"name":"Fl\u00e1vio Ferreira,&nbsp;Cesar Saul Quevedo Penaloza&nbsp;e&nbsp;Andrea Catherine Quiroz Gamarra","@id":"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/#\/schema\/person\/d9ab3e63e3ccc556152adb2339a11034"},"headline":"Ingesti\u00f3n de c\u00e1usticos y endoscopia: \u00bfcu\u00e1ndo podemos realmente ayudar en el cuadro agudo?","datePublished":"2025-07-06T15:53:35+00:00","dateModified":"2025-07-06T16:03:38+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/temas-generales\/ingestion-de-causticos-y-endoscopia-cuando-podemos-realmente-ayudar-en-el-cuadro-agudo\/"},"wordCount":1190,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/temas-generales\/ingestion-de-causticos-y-endoscopia-cuando-podemos-realmente-ayudar-en-el-cuadro-agudo\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/esofcaustica1.jpg?v=1706377574","articleSection":["Temas generales"],"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/temas-generales\/ingestion-de-causticos-y-endoscopia-cuando-podemos-realmente-ayudar-en-el-cuadro-agudo\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/temas-generales\/ingestion-de-causticos-y-endoscopia-cuando-podemos-realmente-ayudar-en-el-cuadro-agudo\/","url":"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/temas-generales\/ingestion-de-causticos-y-endoscopia-cuando-podemos-realmente-ayudar-en-el-cuadro-agudo\/","name":"Ingesti\u00f3n de c\u00e1usticos y endoscopia: \u00bfcu\u00e1ndo podemos realmente ayudar en el cuadro agudo? &#8226; Endoscopia Terapeutica","isPartOf":{"@id":"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/temas-generales\/ingestion-de-causticos-y-endoscopia-cuando-podemos-realmente-ayudar-en-el-cuadro-agudo\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/temas-generales\/ingestion-de-causticos-y-endoscopia-cuando-podemos-realmente-ayudar-en-el-cuadro-agudo\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/esofcaustica1.jpg?v=1706377574","datePublished":"2025-07-06T15:53:35+00:00","dateModified":"2025-07-06T16:03:38+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/temas-generales\/ingestion-de-causticos-y-endoscopia-cuando-podemos-realmente-ayudar-en-el-cuadro-agudo\/#breadcrumb"},"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/temas-generales\/ingestion-de-causticos-y-endoscopia-cuando-podemos-realmente-ayudar-en-el-cuadro-agudo\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/temas-generales\/ingestion-de-causticos-y-endoscopia-cuando-podemos-realmente-ayudar-en-el-cuadro-agudo\/#primaryimage","url":"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/esofcaustica1.jpg?v=1706377574","contentUrl":"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/esofcaustica1.jpg?v=1706377574","width":813,"height":656},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/temas-generales\/ingestion-de-causticos-y-endoscopia-cuando-podemos-realmente-ayudar-en-el-cuadro-agudo\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ingesti\u00f3n de c\u00e1usticos y endoscopia: \u00bfcu\u00e1ndo podemos realmente ayudar en el cuadro agudo?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/#website","url":"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/","name":"Endoscopia Terapeutica","description":"Uniendo conocimiento acad\u00e9mico con habilidad cl\u00ednica, Endoscopia Terap\u00eautica es tu gu\u00eda para el progreso en endoscopia digestiva. Educa y enriquece tu pr\u00e1ctica con nosotros.","publisher":{"@id":"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"es"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/#organization","name":"Endoscopia Terapeutica","url":"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/endter.jpg","contentUrl":"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/endter.jpg","width":720,"height":721,"caption":"Endoscopia Terapeutica"},"image":{"@id":"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/endoscopiaterapeuticaes","https:\/\/www.instagram.com\/endoscopia_terapeutica\/","https:\/\/www.youtube.com\/@endoscopyonline"]},[{"@type":["Person"],"@id":"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/#\/schema\/person\/d9ab3e63e3ccc556152adb2339a11034","name":"Fl\u00e1vio Ferreira","image":{"@type":"ImageObject","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/65ae2a8f90d1332d7bf22db3b8ff8589a7907f8a93ffb15498225c80f301bc01?s=96&d=mm&r=g","inLanguage":"es_ES","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/65ae2a8f90d1332d7bf22db3b8ff8589a7907f8a93ffb15498225c80f301bc01?s=96&d=mm&r=g","caption":"Fl\u00e1vio Ferreira"}},{"@type":["Person"],"@id":"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/#\/schema\/person\/d9ab3e63e3ccc556152adb2339a11034","name":"Cesar Saul Quevedo Penaloza","image":{"@type":"ImageObject","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/65ae2a8f90d1332d7bf22db3b8ff8589a7907f8a93ffb15498225c80f301bc01?s=96&d=mm&r=g","inLanguage":"es_ES","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/02536512895ed614d900e1a771cfd3250f989865166a8271402e57907574c10f?s=96&d=mm&r=g","caption":"Cesar Saul Quevedo Penaloza"}},{"@type":["Person"],"@id":"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/#\/schema\/person\/d9ab3e63e3ccc556152adb2339a11034","name":"Andrea Catherine Quiroz Gamarra","image":{"@type":"ImageObject","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/65ae2a8f90d1332d7bf22db3b8ff8589a7907f8a93ffb15498225c80f301bc01?s=96&d=mm&r=g","inLanguage":"es_ES","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/c04c6fb5a8d3d4e08f2f2d6557010b7fd76230fb2185be422b95e0862f17e473?s=96&d=mm&r=g","caption":"Andrea Catherine Quiroz Gamarra"}}]]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18778","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1897"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18778"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18778\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19218,"href":"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18778\/revisions\/19218"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18768"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18778"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18778"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18778"},{"taxonomy":"ano","embeddable":true,"href":"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/wp-json\/wp\/v2\/ano?post=18778"},{"taxonomy":"tipo","embeddable":true,"href":"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/wp-json\/wp\/v2\/tipo?post=18778"},{"taxonomy":"volume","embeddable":true,"href":"https:\/\/endoscopiaterapeutica.net\/es\/wp-json\/wp\/v2\/volume?post=18778"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}